۱۰ مستند از جنگ ۱۲ روزه

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، یک سال پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی، مستندسازان ایرانی تلاش کرده‌اند روایت‌های متنوعی از این رویداد را در قالب آثار مختلف ثبت و بازخوانی کنند؛ آثاری که از روایت‌های رسمی و سیاسی تا تجربه‌های انسانی، میدانی و احساسی را دربر می‌گیرد. این گزارش نگاهی دارد به ۱۰ مستند شاخص که در یک سال گذشته با موضوع این جنگ تولید و منتشر شده‌اند.

ماجرای جنگ

مستند ماجرای جنگ، از جمله مستندهای ساخته شده بعد از جنگ ۱۲ روزه است که طراحی و کارگردانی آن را جواد موگویی، مستندساز کشورمان بر عهده داشته است. موگویی همچنین اجرا و مصاحبه‌های این مستند را هم با توجه به تسلطی که روی موضوعات دارد، به شخصه انجام داده است. این مستند روایت‌گر جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل به زبان مسئولان سیاسی، نظامی و امنیتی است که در سال ۱۴۰۴ در ۱۱ قسمت تولید شد.

قسمت نخست این مستند به روایت این جنگ از زبان احمد وحیدی منتشر شد که در آن دوره به عنوان فرمانده ارشد نظامی و وزیر پیشین کشور در برنامه حضور داشت. در قسمت‌های بعدی هم به ترتیب، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه؛ علی لاریجانی، مشاور رهبری؛ محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور؛ اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه؛ غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند غیرعامل؛ سید محمدرضا آقامیری، دانشمند هسته‌ای و رئیس دانشگاه شهید بهشتی؛ محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه؛ عزیز جعفری، فرمانده پیشین سپاه؛ احمدرضا رادان، فرمانده فراجا؛ و محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، مهمان‌های این مستند بودند.

خیانت گروسی

مستند «خیانت گروسی» به عنوان یک مستند نیمه بلند در سال ۱۴۰۴ ساخته شد که رویکردی سیاسی، تحلیلی و پرونده‌محور دارد. این مستند پرونده‌محور که به بازخوانی پشت پرده اقدامات رافائل گروسی، مدیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌پردازد، نقش گزارش‌ها، مواضع و عملکرد گروسی و آژانس بین‌المللی را در شکل‌گیری فضای سیاسی و امنیتی و تحولات منتهی به جنگ ۱۲ روزه مورد ارزیابی قرار داده است. این مستند به بررسی محورهای اصلی بررسی گزارش‌های آژانس درباره برنامه هسته‌ای ایران، واکنش‌های بین‌المللی به این گزارش ها، ارتباط این تحولات با حمله اسرائیل به ایران، و نقد عملکرد رافائل گروسی از منظر جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.

جان وطن

مستند «جان وطن» هم از جمله شاخص‌ترین آثاری بود که در سال ۱۴۰۴ درباره جنگ ۱۲ روزه در قالب ۸ قسمت طراحی و تولید شد. هر قسمت از این برنامه مستند به روایت یکی از مکان‌هایی می‌پردازد که مورد اصابت موشک‌های رژیم صهیونیستی قرار گرفته‌اند و درواقع، بر ثبت میدانی پیامدهای این جنگ و روایت زندگی مردم در منطق آسیب‌دیده استوار است. ویژگی خاص این مستند که به کارگردانی فرشید رحیمی ساخته شده، استفاده از عکس‌های مستندی است که با لنز دوربین فرشید رحیمی به عنوان عکاس ثبت و ضبط شده و در قالب آن، روایت‌هایی انسانی و ملموس از لحظه‌های بحرانی جنگ به تصویر کشیده شده است.

برای کیان

مستند «برای کیان» مستند کوتاهی به کارگردانی سارا طالبیان است که در جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت در سال گذشته اکران شد. این مستند روایتگر زندگی کیان قاسمیان، پسربچه ۵ ساله‌ای است در جریان حمله نظامی و وحشیانه به خانه‌ای در تهران، خانواده‌اش شامل پدر، مادر و برادر نوزادش را از دست می‌دهد و تنها بازمانده این حادثه می‌شود. محور اصلی این مستند، روایت رنج یک کودک بازمانده از حمله است که تمام تنش برای سوختگی‌های پوست بدنش باندپیچی شده و از سوی دیگر به روند درمان‌های سخت و عمل‌های جراحی او، وضعیت روحی و روانی بعد از فقدان خانواده و نگاه انسانی به مفهوم مظلومیت کودکان در جنگ پرداخته است.

پشت چراغ قرمز

مستند «پشت چراغ قرمز» که ابتدا با نام «اورانیوم غنی شده» ساخته شده بود، کاری از مهدی باقری است که روایتی از جنگ ۱۲ روزه را بیان می‌کند. این مستند آنقدر زنده بیان شده که گویی باقری در مقام کارگردان، در برخی صحنه‌های این روایت حضور داشته است. این مستند که به روایت انفجار میدان تجریش اشاره دارد، تلاش کرده به ذهن ۱۲ نفری که در این میدان به شهادت رسیدند، نزدیک شود و دریابند که آنها در لحظه شهادت به چه فکر می‌کردند.

پاره های تن ایران

مستند «پاره‌های تن ایران» در سال گذشته در ۴ قسمت به ثبت و روایت بخشی از واقعیت‌های میدانی جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه ایران پرداخت. این مستند با حضور در مناطقی که مورد هدف حملات صهیونیستی قرار گرفته، تلاش کرده روایت معتبری از شاهدان عینی را درباره لحظات وقوع حادثه و پیامدهای آن ثبت کند. عوامل این برنامه بدون بازسازی نمایشی و نگاهی واقع‌گرایانه فضای پس از حملات و وضعیت ساکنان مناطق حادثه‌دیده را به تصویر کشیده‌اند. این مستند با ارائه اسناد تصویری و روایت‌های مردمی، تلاش کرده آن را به عنوان بخشی از حافظه تاریخی این مقطع حساس ثبت کند.

صدای ملت ایران

مستند «صدای ملت ایران» هم که در سال ۱۴۰۴ ساخته شده، یک مستند نیمه‌بلند تک قسمتی است که به دلیل پرداختن به ناگفته‌های حمله رژیم صهیونیستی به ساختمان شیشه‌ای سازمان صدا و سیما و ادامه فعالیت رسانه ملی در بحبوحه حمله، از مهم‌ترین مستندها درباره جنگ ۱۲ روزه است. این برنامه به بازسازی لحظات حمله به ساختمان صدا و سیما؛ روایت خبرنگاران، مجریان، تهیه‌کنندگان و کارکنان حاضر در محل؛ ثبت تداوم فعالیت رسانه در شرایط بحرانی؛ نمایش واکنش افکار عمومی به این اتفاق؛ و بررسی جایگاه رسانه در زمان جنگ پرداخته و سحر امامی، الهام عابدینی، محمد مرادی و هومن خلیلی از جمله افراد حاضر در اتاق رژی در زمان حمله، تجربه خود را در آن لحظات بیان کردند. این مستند را مطهره عدالتخواه کارگردانی و تهیه‌کنندگی کرده است.

شاخه ای روی آب

مستند «شاخه‌ای روی آب» با نزدیک شدن به سالگرد دکتر محمدمهدی طهرانچی، شهید هسته‌ای جنگ ۱۲ روزه منتشر شد. محسن اسلام‌زاده و محمدمهدی حبیبی کارگردانی و محسن اسلام‌زاده تهیه‌کنندگی این مستند را بر عهده داشتند که به بررسی زندگی و شخصیت شهید محمدمهدی طهرانچی پرداخته است. ویژگی این مستند، استفاده از تصاویر آرشیوی کمیاب و تصاویر بازیابی شده از زیر آوار برای نخستین بار است. این مستند به بازخوانی زندگی یکی از چهره‌های شاخص شهید در جنگ ۱۲ روزه پرداخته و ابعاد تازه‌ای از شخصیت علمی، فرهنگی و مدیریتی او را به مخاطب ارائه می‌دهد.

خونه آبی

فصل سوم مجموعه مستند «خونه آبی» با عنوان «دماوند» همزمان با سالگرد جنگ ۱۲ روزه منتشر شد. این مستند که برای مخاطب خاص نوجوان تولید شده، روایتگر تجربه گروهی از نوجوانان است که در مسیر صعود به قله دماوند هستند. این روایت در بستر روزهای جنگ ۱۲ روزه شکل گرفته و تجربه شخصی و مواجهه این گروه از نوجوانان را با حوادث رخ داده در آن روزها را در کنار چالش‌های مسیر صعود به قله دماوند دنبال می‌کند. این فصل از مستند، سری سوم مستند «خونه آبی» است که با محوریت رفاقت، همکاری و مسئولیت‌پذیری در یک سفر گروهی ساخته شده است. تهیه‌کنندگی آن را علی صالحی و سید امیرحسین موسوی و تهیه کنندگی آن را هم مهدی زارعی بیدکی بر عهده دارند.

آن یک واقعیت است

مستند «آن یک واقعیت است» به روایت شخصیت رسانه‌ای، مردمی و مجاهد شهید سپهبد پاسدار حسین سلامی می‌پردازد که در سالگرد شهادت او به دست اسرائیل جنایتکار منتشر شد. این مستند که به کارگردانی سجاد سلیمان‌خانی و تهیه‌کنندگی مرتضی کارآموزیان ساخته شده، تلاش کرده گوشه‌هایی از منش، اخلاص، صمیمیت و نگاه رسانه‌ای فرمانده شهید سپاه اسلام را به تصویر بکشد. درواقع، مستند «آن یک واقعیت است» روایتی از حقیقتی ماندگار در جبهه رسانه و مقاومت است.

منبع: صبا